Poliglotlar nasıl öğreniyor?

Okulda İngilizce genelde şöyle başlar: bir kelime listesi, sonra bir kelime listesi daha. Çocuk “kertenkele” der, “zürafa” der, ama su isteyemez. Yıllar sonra elinde kelimeler vardır, cümle yoktur.

Bir dili sonradan öğrenip gerçekten konuşabilen insanlar bunu yapmıyor. Önce kendilerini ifade etmelerini sağlayan kalıpları kuruyorlar — ben, sen, benim adım, istiyorum, gidiyorum — ve kelime bilgisi bu kalıpların üstüne biniyor. Kalıp taşıyıcıdır; kelime yüktür. Taşıyıcı olmadan yük bir yere gitmez.

Kalıp kalıcıdır, kelime değişir. Çocuk “I want ___” kalıbını bir kez kurduğunda, o boşluğa öğrendiği her yeni kelimeyi koyabilir.

Çocuk bunu zaten Türkçede yapıyor

Dört yaşındaki bir çocuk gün içinde şunları söylüyor: su istiyorum, yemek istiyorum, oraya gideceğim, beni bırak, bunu sevdim. Bunlar karmaşık cümleler değil — birkaç kalıbın tekrar tekrar kullanılması. Çocuk kalıp mantığını çoktan çözmüş durumda; eksik olan tek şey aynı kalıpların İngilizcesi.

Bu yüzden Polyglottie Kids’te çocuk kelimeyi hiçbir zaman yalnız duymuyor. Her kelime bir cümlenin içinde geliyor, ve o cümledeki diğer her şeyi zaten biliyor.

Nadir kelimeleri çıkarmıyoruz — sıraya koyuyoruz

“Kertenkele” müfredatta var, ve kalacak: çocuklar hayvanları seviyor, hayvanlar öğrenmeyi eğlenceli tutuyor. Mesele onu ne zaman öğrendiği. Sıralamayı temaya göre değil, çocuğun o kelimeyi kaç kere kullanacağına göre yapıyoruz. Önce her gün gördüğü, dokunduğu, istediği şeyler; hayvanat bahçesi sonra.

Aynı sebeple ince ayrımlarla vakit kaybetmiyoruz. Sırt çantası ile el çantası arasındaki farkı öğretmek, henüz “bag” diyemeyen bir çocuk için erken. Karşısındaki insan zaten anlıyor — bebekler de böyle konuşuyor, ve kimse onları düzeltmiyor.

Kalıplar adım adım zorlaşıyor

Bugünkü müfredat tanıma ve istekle başlıyor. Sonraki adım, çocuğun gördüğü şeyi anlatabilmesi: rengi, ne olduğu, neye benzediği.

Kulak dolgunluğu

İngilizce çocuk şarkılarını ve çizgi filmlerini izleyerek büyüyen çocuklar, kimse onlara ders vermeden kalıpları toplar. Ne dediğini tam bilmeden “where is it”, “I don’t like it” demeye başlarlar, çünkü o kalıbı yüzlerce kez duymuşlardır. Ders bu duymanın yerine geçmiyor — ama günde beş dakika, düzenli olarak, aynı işi görüyor.

Ve tekrar hiç ders gibi gelmiyor

Öğrenilen kalıp ve kelimeler, sonraki günlerin oyunlarının içinde geri geliyor: 1, 3, 7, 16, 35 ve 90. günlerde. Çocuk tekrar ettiğini fark etmiyor. Kart yok, sınav yok, puan yok.